Kategorie: Wartość socjologii

PROBLEM WARTOŚCIOWANIA

Problem wartościowania, jak wskazuje P. Sztompka jest tak sta­ry, jak sama nauka; można nawet przypuszczać, że jest on nawet tak stary, jak świadoma ludzka refleksja o otaczającym świecie (1979:183). Wiąże się to z powstaniem świadomych, twórczych is­tot ludzkich w procesie

KIEROWANIE W DZIAŁANIU

Ludzie zawsze byli kierowani w swoim działaniu dwoma rodzaja­mi pytań: 1) chcieli zrozumieć świat, wyrażając opisowe i związa­ne z wyjaśnianiem pytania („Jak wygląda świat?”i „Dlaczego tak jest?”); 2) chcieli również oceniać świat i formułowali oceniają­ce lub normatywne pytania („Czy to

DLA BADACZY

Dla badaczy, którzy bronią ideału zintegrowanej nauki na prze­słankach naturalistycznego redukcjonizmu i eliminacji wszelkich koncepcji..wartości z. dziedziny nauki, pojawia się szereg trudnych problemów. Wynikają one z faktu, że wartości są częścią ludzkiej egzystencji, tej egzystencji, która jest zasadniczo celową dzia­łalnością

W INNYCH KATEGORIACH

Przedstawiając to w innych jeszcze kategoriach: „Czy może być rzeczywistość człowieka przeniknięta wartościami, tak jak ona faktycznie jest, w pełni zrozumiana w kategoriach koncep- cji i teorii wolnych od wartości?” (1960: 3), Dotychczas’, problem wartości budzi ciągle niepokój w ludzkim

PROBLEM WARTOŚCI

Zagadnienie wartości nauk społecznych wiąże się z tym, że wie­dza uzyskana ‚jest dla nas wartością w dwojakim sensie: a) zaspo­kaja wrodzoną iJzką ciekawość i b) ponieważ wiedza i rozumienie mają zasadnicze znaczenie jako podstawa racjonalnych decyzji i Sensownych działań. Problem wartości

PRÓBA ZROZUMIENIA ZMIAN

także próba zrozumienia zmian instytucji spo­łecznych, struktury społecznej będzie musiała uwzględnić – obok innych czynników – także kategorię wartości w wyjaśnianiu tych faktów – wynika to stąd, że społecznie doskonalony kompleks war­tości stanowi jądro, wokół którego instytucja, czy grupa społecz­na

BADACZ SPOŁECZNY

Podsumowując swoje rozważania nad problemem wartości w nauce Werkmeister stwierdza: „Przeto,czy.on tego chce, czy też nie, badacz społeczny nie może uciec od problemu wartości w nauce w jego naj­głębszym i epistemologicznie najważniejszym znaczeniu (1960:12). Przy czym kategorie wartości, które socjolog

DOKONYWANIE WYBORU

Mills podkreślał, że „Każdy badacz spo­łeczny musi dokonywać wyboru wartości i włączać je do swej całoś­ciowo traktowanej pracy. Takie zagadnienia, jak na przykład tro­ski i problemy dręczące człowieka, odnoszą się do niebezpieczeństw zagrażających domniemanym wartościom i nie mogą być jasno

UWARUNKOWANIA

Uwarunkowania antologiczne wiążą się ze szczególnym charakte­rem badanego przedmiotu – są nim mianowicie ludzie i ich świat; wyniki badań mają konsekwencje dla samego przedmiotu badań, stąc* przenikanie sądów wartościujących w procesy badawcze i ich rezul­taty. Rzeczywistość społeczna jest także istotnie

SPOŁECZNA RZECZYWISTOŚĆ

Ponieważ społeczna rzeczywistość jest zawsze badana „od środka” to wyklucza to oder­waną, obojętną, zewnętrzną postawę badacza wobec tego, co bada. Ponadto same badania i ich wyniki mogą oddziaływać na badaną rze­czywistość społeczną.Przez uwarunkowania aksjologiczne P. Sztompka rozumie nieje­dnoznaczność standardów, według

PRZEGLĄDAJĄC HISTORIĘ

Przeglądając historię socjologii możemy stwierdzić, że każdy z „gigantów” myśli socjologicznej, niezależnie od orientacji te- oretyczno-metodologicznej, wypowiadał Się w sprawie wartości i wartościowania. Dotyczy to nie tylko przedstawicieli socjologii humanistycznej (przede wszystkim M. Weber i F. Znaniecki), wśród których jest

SFERA FAKTÓW I WARTOŚCI

Z kolei K. Marks nigdy nie rozdzielał sfery faktów i war­tości; niedocenianie zaś problemów aksjologicznych przez marksi­stów II Międzynarodówki doprowadziło do prób uzupełniania mate – rializmu historycznego kantowską problematyką moralną. Z poważnym potraktowaniem problematyki aksjologicznej w teorii marksis­towskiej mamy do